Mijn beloofde blog-overload is niet helemaal lekker tot stand gekomen, mijn laatste dagen in Cochabamba waren ook zo druk en hectisch! Ik zit inmiddels in La Paz waar ik deze blog op mijn kamer aan het typen ben.

Ik moet jullie natuurlijk ook nog een update geven over Atiy! Er is weer veel gebeurd en we hebben weer heel veel gedaan met de kids.

Een aantal weken geleden zijn we met de kinderen van de Apoyo (huiswerkklas) naar het circus geweest. We konden dit doen met de opbrengsten van de winkel, heel leuk. Er staat hier een permanent circus, dus dat was het doel. In de huiswerkklas zitten zo'n 40 kinderen (30 komen er permanent, die anderen...tja) waaraan we de briefjes hadden uitgedeeld. Ook aan een paar andere kinderen hadden we briefjes meegegeven. Op de dag dat we zouden gaan, kregen we heeeeel veel kinderen die natuurlijk (gratis circus) ook meewilden. We hadden besloten dat er 70 kinderen meekonden, 2x 35 (!!) personen in het busje bij Anna. De eerste groep was al onderweg, kinderen als sardientjes in een blik opgestapeld in de auto, lerares + gerda + tineke in de auto en gááán! Samen met Anton en een andere lerares stonden we met de overgebleven kinderen te wachten. Dit waren er nog geen 35, veel kinderen van de huiswerkklas waren namelijk het briefje vergeten te laten ondertekenen door hun ouders (duh, heerlijk boliviaans) en we hadden gezegd dat iedereen die voor 3 uur terugwas nog meemocht. Op een gegeven moment kwam er een storm kinderen aan waardoor we op 37 zaten. We hadden al tegen een paar gezegd dat ze 'reserve' waren en dat ze misschien niet meekonden. En toen... stonden er huilende kids voor de dichte poort te smeken of ze niet alsjeblief toch heel misschien meekonden. Na 4x nee te hebben gezegd, de lerares 4x nee heeft gezegd, gingen ze helaas nog niet weg. Anna kwam gelukkig vrij snel terug met het busje, en daar hebben we nog snel de 37 kinderen ingewerkt (dat ging zo: EN STAPELEN, ALS VISSEN! NIET ZEUREN, ER KUNNEN ER NOG MINSTENS 3 EXTRA BIJ OP DIE BANK! heel grappig) en nog 2 vd huilende kinderen waarvan Anna wist dat ze erg arm waren. Dus vrolijk en blij met zn 43 in het busje en hoppa naar het circus.

Daar aangekomen zat de andere groep al verwachtingsvol te wachten met ieder een flesje frisdrank. Onze groep kreeg dit ook nog en toen kon de voorstelling beginnen. Het circus was aardig, echt familiecircus, niet heel spectaculair maar voor de kinderen, wauw! Ik sprak er over met Gerda en die zei ookal dat ze de kinderen niet vaak zó hoort lachen (bij de clowns), dat ze nu een keer echt kind waren, zonder zorgen, zonder niks. Heel bijzonder om mee te maken, geweldig om de kinderen zo blij en onbezorgd te zien! Ze waren ook met open mond aan het kijken naar de acrobaten en steeds fluisterde Sulma (zat bij mij op schoot) alles wat ze zag, zo lief (ik zag dat natuurlijk ook, ze was zo enthousiast).

Na de voorstelling moesten we natuurlijk ook weer in 2 shifts terug naar Buena Vista. Hier waren de kinderen iets minder gelukkig mee wat resulteerde in rondrennende kinderen die overal aanzaten waar ze niet aan mochten komen haha. Na 100 keer zeggen dat de spullen niet van hen waren dus dat er niet ingeklommen mocht worden, bedacht de lerares iets heel slims. Ze ging 1 voor 1 de namen van de kinderen oplezen en die moesten dan in de rij op stoelen gaan zitten. Volkomen nutteloos, maar ze renden niet meer rond en zaten voor een tijdje. Waren ze weer afgeleid, dan moesten ze in de rij gaan staan, etc.

Daar kwam eindelijk Anna weer, dus kinderen HUP weer in het busje terug naar huis. Super geslaagde dag voor de kids (en voor ons)!

Dan zijn er ook nog Día del Padre (Vaderdag, ergens in maart) en Día de la Madre (moederdag, eind mei) geweest, wat hier toch ietsjepietsje anders gaat dan in Nederland. Waar het in NL a) op een zondag valt, geen weekdagen aan verspillen. b)klein gevierd wordt met ontbijtje en klein cadeautje en c) de kinderen op school iets geknutseld hebben.

Hoe gaat het hier in zijn werk? Het valt natuuuurlijk op een doordeweekse dag, zo niet: dan krijgen ze de eerstvolgende weekdag een feest/vrij. Op school wordt er echt een speciale bijeenkomst voor de ouders geregeld. Hier worden dan verschillende dansjes gedaan, stukjes tekst voorgedragen, nog meer dansjes gedaan, wedstrijdjes kind-ouder gedaan en zo gaat het dan de hele ochtend door. Ja, dat betekent ook géén les voor de kids. Ook hebben de kinderen iets gemaakt voor de ouders, net zoals in Nederland. Hier helpen de kleuterjuffen de kleuters toch iets meer dan in Nederland, dat wel. Die zijn zeker 2 dagen bezig met vilten stropdassen knippen, die weer versieren met tekst en dergelijke. De bijdrage van de kinderen is een tekeningetje wat op de stropdas geplakt zit.

Dia de la Madre wordt trouwens wel een stukje groter en uitgebreider aangepakt dan Dia del Padre. Dit komt mede omdat de vaders er vaak niet zijn of helemaal niet in het leven van de kinderen voorkomen. Schrijnend geval was ook bij de huiswerkklas. Een jongetje liet mij zijn vaderdagcreatiekaart zien: Lieve mama, deze kaart is voor jou omdat jij mijn mama én mijn papa tegelijk bent. Ik hou van jou, kus van je zoon. Ook heeft Rink een vaderdagkaart gekregen van Sonia, een schat van een meid met een moeilijk veleden. Ze was helemaal in zenuwen of hij wel zou komen en ik heb toch wel 8 keer moeten zeggen dat hij écht wel kwam.

Dit is een beetje hoe hier vader en moederdag op school gevierd worden, bijzonder uitgebreid en een échte feestdag. Nu houdt het natuurlijk niet op bij vader en moederdag. Je hebt ook nog Día del Niño (gevierd op Salomon Klein, veel snoep en taart en feest en zondagse kleren. Het is één van de belangrijkste dagen van het jaar) en Día del Maestro, dag van de leraar. Tijdens dag van de leraar was ik op Atiy, en ik ging eigenlijk daarheen om wat foto's te maken. Ik had niet aan de mogelijkheid gedacht dat ik zelf mocht deelnemen aan Día del Maestro, want ja.. ik ben ook lerares natuurlijk, in de kleuterklas. Er werd al wild naar me gebaard door de lerares van de Kinder. Toen ik erheen liep werd er al gevraagd waar ik toch bleef, dat ik maar snel moest gaan zitten want de eindexamenklas had allemaal lekkere dingen bereid voor de leraren. We kregen cakejes, koekjes en nog meer cake en afschuwelijk vieze chocomel (hoe je dat zo vies kan krijgen, geen idee maar het was niet te drinken) en er werden wat toespraken gehouden. Intussen stonden er al veel kinderen met ouders te wachten op het 'feest'. Ja je ziet het goed, school ging wederom niet door. Maar dit was niet alles. Vrijdag was namelijk het feest en maandag (de werkelijke dag van de leraar) had iedereen sowieso vrij want leraren kunnen natuurlijk niet werken op hun eigen feestdag.

Terug naar het feest. Toen ik naar buitenkwam, kreeg ik van een aantal kindjes een plastic bloem terwijl er confetti over me heen werd gegooid. Ik keek toen ook vol verbazing naar de leraren, want daar stopte het niet bij een bloem of 3. Nee, veel liepen met schilderijen (liefst van Jezus of de Maagd Maria), lampen (nepgoudkitsch met bloemetjes), dekens (het wordt winter) en knuffels rond te sjouwen. De grote cadeaus kwamen vooral van de ouders met wat geld, dat snap je. Anders kreeg de leraar in kwestie een bloem. Als je je afvraagt waar deze spullen vandaankomen.. nou, voor de school waren ineens kraampjes als paddestoelen uit de grond geschoten. Hier werd de grootste kitschrommel verkocht, waaronder dus bloemen, knuffels en schilderijen. Het kostte allemaal niet veel, je was niet meer dan een euro kwijt voor een knuffel of schilderij, maar toch.. gouden handel. En wat die arme leraren er mee moesten, geeeen idee.

Na een tijdje zaten we dan toch allemaal aan de tafel. Eerst werd het volkslied gezongen (had niet in de gaten dat ze daarmee wilden beginnen, gelukkig stond ik nog nét op tijd op). Daarna kregen we verschillende dansjes en toespraken en de leraren werden één voor één naar voren geroepen voor nog meer cadeautjes. Ik zat volgens mij echt met open mond te kijken, wat een gedoe!

Na het hele dans en ceremoniegedeelte gingen de leraren met zijn allen eten en drinken en dansen en of ik ook meewilde.... nou toch maar niet. Ik heb maar snel gezegd dat ik ook nog gewoon naar Atiy moest, want meer van deze schijnvertoning zou ik denk ik niet helemaal aankunnen. Al mijn roosjes bijeengepakt ben ik razendsnel naar Atiy gegaan, pfieuw.

Zulke dagen worden dus echt super uitgebreid gevierd, terwijl veel verjaardagen echt 'vergeten' worden. Vaak weten ouders niet hoe oud hun kind nou eigenlijk is en wanneer het jarig is. Dit zou als het goed is op het carnet (identiteitsbewijs) moeten staan van het kind, maar sommigen hebben dit niet eens aangevraagd voor hun kind. Veel kinderen 'bestaan' dus niet voor de wet, zo erg!

We hadden bedacht dat het leuk zou zijn als we voor de kinderen van de huiswerkklas één grote verjaardag zouden vieren, met alles er op en eraan. We besloten de groep op te delen. Nu zouden we de verjaardagen vieren van kinderen die in januari t/m juni jarig waren. Ze moesten thuis allemaal de geboortedatum vragen, en er waren inderdaad kinderen waarvan de ouders niet wisten wanneer het nou eigenlijk was. Na veel gespeur in papieren is het uiteindelijk nog steeds goedgekomen, we wisten van iedereen de verjaardag! De kinderen waren zich er al helemaal op aan het verheugen. We hadden voor elk kind een cadeautje samengesteld, we hadden 'feesthoeden', we gingen cakejes versieren (geniaal idee van Tineke) en spelletjes doen dus het zou één feestelijke dag worden. Helaas zou het einde minder feestelijk zijn, omdat dit gelijk viel met het afscheid van Gerda en Rink.

Back to the party! We begonnen met de spelletjes. Eerst de klassieker stoelendans, erg leuk. De kinderen gaven wel iets makkelijker op. Dan liepen 2 kinderen al weg als in 'verloren', terwijl er nog 1 stoel overwas. De rest dus joelen en gillen en dan was het alsnog snel rennen. Na de stoelendans zijn we naar buiten gegaan voor touwtrekken. Dit was ook superleuk, de kinderen werden vooral erg enthousiast van de 'alle kinderen + 2 leraressen tegen alle vrijwilligers' potjes, die wij helaas verloren, tot grote blijdschap van de kinderen. Daarna weer iedereen naar binnen gedirigeerd voor het cakejes maken. Vergezeld van frisdrank konden de kids heerlijk aan de gang. Nadat de cakejes klaar waren, werd het tijd voor de jarigen. Per maand werden de jarigen naar voren geroepen. Ze kregen dan een hoed danwel pruik op hun hoofd en zingen maar. Daarna mochten ze weer gaan zitten met het cadeautje in de hand. Zo gingen we elke maand af, voor iedereen werd gezongen en geklapt en de kinderen waren erg enthousiast en blij. Ook waren er een aantal die moesten huilen omdat ze niks kregen, maar dit waren vooral de jongsten van een jaar of 6.

Als afsluiter hadden we nog een piñata, dat is zo'n kapotslading wat je ook wel in films ziet. Deze was speciaal voor de leraressen, zij waren ook jarig geweest dus in de piñata zaten 2 cadeautjes voor hen. Ook zat er natuurlijk genoeg confettirommel en ballonnetjes in, mét een paar snoepjes. Hier is de gewoonte dat je na het openslaan van de piñata allemaal als een malle op dat ding afrent, op de grond duikt en zoveel mogelijk dingen begint te graaien. Gelukkig hadden we de namen van de leraressen groot op de cadeautjes geschreven, want deze waren al in beslag genomen door graaiende kids.

Na al deze feestvreugde kwam het triestere gedeelte, het afscheid van Gerda en Rink. De kinderen hadden veel liedjes voorbereid, heel veel kaarten gemaakt en er waren toch wel een aantal huilende kinderen. Tineke en ik zaten al bijna te janken (ik heb mijn medehuilpartner gevonden, we kunnen allebei gemakkelijk huilen), dus het was erg emotioneel wat de kinderen hadden voorbereid. Na heel veel knuffels en kusjes en gedroogde tranen, werd er écht afscheid genomen.

Binnen een maand was mijn eigen afscheid bij Atiy, bahbah. Het was eerst nog onduidelijk of ik überhaupt wel afscheid kon nemen! Bolivia blijft Bolivia, en er waren stakingen gepland op donderdag en vrijdag, mijn laatste 2 werkdagen. Dit feit werd pas dinsdag bekend, dus ik had het helemaal Spaans benauwd. Anna ging er vanuit dat het afscheid wel door kon gaan op maandag omdat er dan waarschijnlijk geen stakingen en blokkades meer waren. Ik ging er dan ook al half en half vanuit dat ik donderdag sowieso geen afscheid kon nemen... tot woensdagavond. Eerst maakte een trufi-chauffeur mij heel blij door te zeggen dat er donderdag geen stakingen waren en daarna bevestigde Anna dat, jahoe! Ik had nu alleen niks voorbereid voor de kinderen, dus de volgende ochtend ben ik als de wiedeweerga naar de IC Norte (supermarkt) geraced om daar cake, lollies en zuurtjes te kopen. Met een enorme tas (moest voor zo'n 100 kinderen inkopen, 60 van de kleuterklas en 40 van de huiswerkklas) in de trufi naar Atiy toe. Bij de Kinder snel alles op bordjes gedaan en toen de kinderen pauze hadden, mochten ze dit opeten en kreeg ik nog een toespraakje van de lerares en mocht ik zelf ook nog wat zeggen.

De kinderen dachten eerst dat ik jarig was, heel grappig. Ze vroegen zich ook al af waar de clown was (die komt vaak op verjaardagen) en de piñata. Toen ik zei dat het mn laatste dag was, keken ze een beetje verschrikt, kreeg ik een knuffel en gingen ze weer lekker verder spelen. Na de les wilde ik afscheid nemen van de leraressen, maar die vroegen verschrikt of ik morgen niet kwam. Ik zei dat er dan toch helemaal geen school was (er zou een danswedstrijd van de leraren zijn, duh), maar die danswedstrijd ging niet door en ze hadden nog iets voor me en dat moesten ze wel geven natuurlijk. Ik heb toen maar beloofd dat ik de dag erna nog wel terug zou komen.

Daarna op naar de huiswerkklas. Hier mocht ik alleen een uur lang niet binnenkomen. Zij gingen er eigenlijk ook vanuit dat er geen afscheid zou zijn vandaag, dus de kinderen hadden nog niks voorbereid qua tekeningen. DIt doen ze meestal de dag van te voren, maar dat ging nu dus niet... STRESS! Ook bij de leraressen, want die maken ook altijd een heel kunstwerk, maar daar hadden ze nu ook minder tijd voor. Rond 3 uur mocht ik naar binnen. Ook voor deze kinderen had ik cake, een lolly en zuurtjes. Maar eerst werden er 4 dansjes opgevoerd door de schatten van meiden Sonia, Jessica, Dahlia, Laura en Ruth. Ook hadden ze Yoel gestrikt om mee te dansen, heel lief. Na 4 dansen was je er ook wel echt klaar mee, want het was allemaal hetzelfde, maar ZO lief! Ze waren allemaal als cholita's gekleed, dus helemaal traditioneel. Laura kwam op me afrennen met tranen in haar ogen, toen kreeg ik ook wel een dikke brok in mn keel. Ook Sonia kwam een beetje huilend bij me staan, maar dat ging alweer beter nadat ik ze getroost had. Daarna heeft Sonia nog een liedje voor me gezongen, supersuperlief. Weer 100 knuffels en kussen later werden er nog 2 liedjes gezongen door de rest van de Apoyo en toen werden de tekeningen aan me gegeven. Super mooi, super lief en super leuk!

Ik mocht nog een toespraak geven en daarna moesten de kinderen in de rij staan en dan mochten de rijen me één voor één knuffelen hahahaha. Veel kids vroegen of ik niet nog een week, 1 maand, 1 jaar, 1000 jaar kon blijven, en ik moest ze helaas teleurstellen. Ik kon ze nog blijmaken met het feit dat ik de dag erna nog terug zou komen en daarna nog na 1,5 maand met mijn ouders.. nou vooruit.

De dag erna kwam ik dus nog terug. Van de kleuterjuffen kreeg ik nog heel lief 2 boliviaanse tasjes. Ook Tatiana kwam nog met een cadeautje, ik kreeg een hele mooie alpacasjaal.

Bij de huiswerkklas was de theaterles bezig. Over 2 weken gaan ze namelijk een theaterstuk opvoeren, heel leuk. Hier keek ik nog mee en kreeg ik nog 2 kaarten van Ruth en Laura. Na nog heel veel keer vragen of ik echt niet langer bleef, nam ik echt afscheid van al deze ontzettend leuke en lieve kinderen. Verbazend traanloos, maar wel met een brok in mn keel ging ik voor de laatste keer met de trufi 111 (blauw met rode harten, details) naar huis.

Voy a retornar, pero para ahora: Chao Atiy!